Kenmerken van elke fase van volwassenheid
Jong volwassene (ongeveer 18 tot 39 jaar): het lichaam is op zijn sterkst. Mensen maken hun studie af, beginnen te werken, trouwen soms en krijgen kinderen. Risico's: ongelukken, ongezonde gewoonten (junkfood, roken, weinig slaap), stress en psychische problemen.
Middelbare volwassene (ongeveer 40 tot 64 jaar): de taken zijn het grootst: zorgen voor kinderen en ouders en een baan hebben. Het lichaam wordt langzaam zwakker. Leefstijlziekten zoals hoge bloeddruk, diabetes, hartziekten en sommige vormen van kanker beginnen op te treden. Vrouwen krijgen de overgang.
Bijna-oude volwassene (ongeveer 55 tot 64 jaar, de jaren voor de oude dag): het lichaam wordt trager, de kinderen gaan het huis uit en het pensioen komt dichterbij. Opdracht: je voorbereiden op de oude dag, qua lichaam, geld en vriendschappen.
De leeftijdsgrenzen verschillen per land; het gaat om het idee van drie fasen.
Gezondheid en welzijn van volwassenen
Volwassenen zorgen voor hun gezin en voor het land, dus hun gezondheid is voor iedereen belangrijk. Vormen van steun zijn:
- Gezondheidscontroles op het werk en in de buurt om ziekte vroeg te vinden.
- Zorgverzekering en sociale zekerheid om de behandeling en het verlies van inkomen te betalen.
- Gezondheid op het werk: veilige banen, rust, steun voor de geestelijke gezondheid.
- Gezondheidsvoorlichting over eten, bewegen, slapen, niet roken en weinig alcohol.
Kenmerken van verpleging van volwassenen
Volwassenen zijn niet zoals kinderen. Ze hebben een baan, een gezin en hun eigen overtuigingen. Daarom doet verpleging van volwassenen dit:
- Ze behandelt de persoon als iemand die zelf beslist en de feiten te horen krijgt.
- Ze denkt aan werk, gezin en geld, niet alleen aan de ziekte.
- Ze leert zelfzorg, omdat de meeste ziekten bij volwassenen langdurig zijn en de persoon ze elke dag zelf moet beheren.
- Ze beslaat de hele weg: preventie, behandeling, herstel en leven met een ziekte.
Ethische vraagstukken in de verpleging van volwassenen
Ethiek betekent doen wat goed is voor de persoon. Belangrijkste ideeën:
- Autonomie en geïnformeerde toestemming: een volwassene mag een behandeling accepteren of weigeren nadat de risico's zijn uitgelegd.
- Privacy en vertrouwelijkheid: gezondheidsinformatie wordt alleen gedeeld met wie het nodig heeft.
- Eerlijkheid: vertel de waarheid op een vriendelijke manier, ook slecht nieuws.
- Goed doen, schade voorkomen en rechtvaardigheid: zorg moet helpen, niet pijn doen, en eerlijk zijn voor iedereen.
Soms trekken keuze en veiligheid in verschillende richtingen. De verpleegkundige bespreekt het met de persoon en het team om een veilige manier te vinden die de keuze van de persoon behoudt.
Probeer het zelf
Tik in de 3D op elke fase en noem één risico en één vorm van steun. Zet daarna op de ethiekweegschaal de schuif op "veiligheid weegt zwaar" en op "keuze weegt zwaar" en vertel een vriend wat een verpleegkundige in elk geval zou doen. Thuis: vraag een volwassene welke gezondheidscontrole hij of zij het laatst had.
Belangrijke formules en begrippen
- Fasen: jong volwassene, middelbare volwassene, bijna-oude volwassene
- Verpleging van volwassenen = ziektezorg + werk en gezin + zelfzorg + respect voor de keuze
- Ethiek: autonomie, toestemming, privacy, eerlijkheid, goed doen, schade voorkomen, rechtvaardigheid
Uitgewerkte voorbeelden
1. Iemand van 30 jaar werkt nachtdiensten, slaapt slecht en slaat maaltijden over. Welke fase en welk risico?
Jong volwassene. Risico's zijn gewoonten die later leefstijlziekten worden en mentale stress. De verpleegkundige leert regelmatig eten, slaap plannen en omgaan met stress.
2. Iemand van 50 jaar met diabetes zegt: "Ik neem geen injecties." Wat doet ethische verpleging?
Ze luistert, zoekt de angst, legt het risico van weigeren uit en de keuzes (pennen, tabletten, dieet), en respecteert de uiteindelijke beslissing terwijl de deur open blijft.
3. Een buurman vraagt een verpleegkundige naar de ziekte van een collega. Wat moet ze zeggen?
Ze zegt dat ze dat niet kan vertellen. Gezondheidsinformatie is privé en wordt alleen gedeeld met wie het nodig heeft voor de zorg, of met toestemming van de persoon.
Veelgemaakte fouten
- Een volwassen patiënt behandelen als een kind en bevelen geven zonder uitleg.
- Denken dat alle volwassenen dezelfde behoeften hebben. Een 25-jarige en een 60-jarige verschillen veel.
- De ziekte van een patiënt delen met vrienden of familie zonder toestemming.
- Vergeten dat zorgen over werk en geld ervoor zorgen dat iemand de behandeling overslaat.