Wat betekent reizen voorspellen?
Een voorspelling is een zorgvuldige gok over de toekomst, gebaseerd op feiten uit het verleden. Bij reizen willen we twee dingen raden: hoe druk de weg wordt en hoe lang de reis duurt.
Een AI (kunstmatige intelligentie) kan veel meer data lezen dan een mens en let op kleine patronen die wij missen.
Data: de feiten waarvan de AI leert
Data is een verzameling vastgelegde feiten. Bij verkeer kan dat zijn:
- het aantal auto's dat elk uur langs een teller rijdt,
- de snelheid van telefoons die over een weg bewegen,
- de dag van de week, feestdagen, het weer en schooltijden,
- ongelukken en wegwerkzaamheden.
Meer data van veel dagen geeft een beter beeld. Data die fout of eenzijdig is, geeft een foute voorspelling.
Een patroon vinden en de voorspelling maken
Een patroon is iets wat zich herhaalt. Verkeer herhaalt zich elke dag: druk rond 8 uur 's ochtends en 6 uur 's avonds, rustig midden op de dag.
De eenvoudigste voorspelling is het gemiddelde van hetzelfde uur op eerdere dagen. Als er op de drie vorige dagen om 8 uur 90, 96 en 94 auto's waren, dan is de voorspelling voor morgen (90 + 96 + 94) ÷ 3 = 93 auto's.
Een echte AI gebruikt veel meer aanwijzingen (weer, feestdagen, ongelukken) en leert hoe belangrijk elke aanwijzing is. Dat heet machine learning.
Van voorspelling naar een betere reis
Een voorspelling is pas nuttig als iemand er iets mee doet.
- Eerder of later vertrekken om de spitspiek te vermijden.
- Een andere weg kiezen of de trein nemen.
- Slimme verkeerslichten geven meer groen aan de weg die druk gaat worden.
- Bussen rijden extra ritten voor een groot evenement.
Onthoud: een voorspelling kan fout zijn door een ongeluk of een plotselinge bui. Goede apps blijven bijwerken met live data. Ze mogen ook niet zonder jouw toestemming delen waar je naartoe reist.
Belangrijke formules en begrippen
- Voorspelling (eenvoudig) = gemiddelde van hetzelfde uur op eerdere dagen
- Gemiddelde = som van de waarden ÷ aantal waarden
- Reistijd (in de 3D) = 20 × (1 + auto's per uur ÷ 50) minuten
- Data → Patroon → Voorspelling → Beslissing
Uitgewerkte voorbeelden
1. De getelde auto's om 8 uur op drie eerdere dagen waren 90, 96 en 94. Voorspel het aantal voor morgen om 8 uur.
Gemiddelde = (90 + 96 + 94) ÷ 3 = 280 ÷ 3 = 93.3. We voorspellen dus ongeveer 93 auto's.
2. Gebruik reistijd = 20 × (1 + auto's ÷ 50) en bereken de voorspelde reistijd als er 100 auto's per uur worden verwacht.
Auto's ÷ 50 = 100 ÷ 50 = 2. Dan 1 + 2 = 3. Reis = 20 × 3 = 60 minuten.
3. Om 8 uur is de voorspelling 100 auto's (60 min). Om 10 uur is het 25 auto's. Hoeveel minuten scheelt vertrekken om 10 uur?
Om 10 uur: 25 ÷ 50 = 0.5; 20 × 1.5 = 30 minuten. Winst = 60 − 30 = 30 minuten.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat een voorspelling altijd klopt. Het is een goede gok op basis van oude patronen en kan fout gaan.
- Maar één dag aan data gebruiken. Eén dag kan ongewoon zijn (een feestdag of regen), dus gebruik veel dagen.
- Data en patroon door elkaar halen. Data zijn de ruwe getallen; het patroon is wat zich daarin herhaalt.
- Privacy vergeten. Reisdata laat zien waar mensen naartoe gaan en moet beschermd worden.